Creditcardfraude of pinpasfraude: wat je meteen doet en wanneer je bank terugbetaalt

Bij creditcard- of pinpasfraude gebruikt iemand anders je kaart of je kaartgegevens zonder dat jij opdracht hebt gegeven. De gegevens komen bijvoorbeeld van een nepwebshop: volgens Veiliginternetten.nl kan de eigenaar daarvan je creditcardgegevens zien als je er betaalt. Of ze worden geskimd: op pinautomaten en betaalautomaten plaatsen criminelen opzetstukken die de magneetstrip van je pas lezen, soms met een klein cameraatje boven het toetsenbord voor je pincode, schrijft de Rijksoverheid. De Fraudehelpdesk zag het uitvragen van creditcardgegevens door oplichters exploderen: van ruim 500 meldingen in 2024 naar meer dan 2.000 in 2025.

1. Blokkeer je kaart

• Meld verlies, diefstal of misbruik onmiddellijk bij je bank of creditcardmaatschappij. De blokkeernummers voor bankpassen zijn volgens veiligbankieren.nl 24 uur per dag en 7 dagen per week bereikbaar; gebruik het nummer op de website van je bank of op je kaart. Vaak kun je je pas ook zelf blokkeren in je bankapp of via internetbankieren. Voor 'overige banken' noemt veiligbankieren.nl het gratis nummer 0800 03 13.
• Zet het blokkeernummer van je bank alvast in je telefoon.
• Na je melding heeft het gebruik van je kaart geen financiële gevolgen meer voor jou, tenzij je zelf frauduleus hebt gehandeld (artikel 7:529 Burgerlijk Wetboek).
• Kom je skimapparatuur tegen bij een automaat, bel dan direct 112. Denk je dat je pas is geskimd, laat hem dan meteen blokkeren.

2. Meld de betaling en doe aangifte

• Meld elke betaling die je niet herkent onverwijld bij je bank. De wet geeft je uiterlijk dertien maanden na de afschrijving (artikel 7:526 BW), maar wacht niet.
• Volg de aanwijzingen van je bank of creditcardmaatschappij nauwgezet op. Soms doet de creditcardmaatschappij zelf aangifte, soms moet je dat zelf doen.
• Doe altijd aangifte, ook als de bank of creditcardmaatschappij de schade vergoedt, zegt de politie. Bel 0900-8844 voor een afspraak op het politiebureau.

Wat de wet zegt over terugbetalen

Een eigen risico bestaat in Nederland niet. De Europese richtlijn PSD2 stelde het eigen risico voor betalers op 50 euro, maar in de Nederlandse wet is het geheel komen te vervallen, schrijft de Betaalvereniging. Of je grof nalatig was, beoordeelt de bank naar redelijkheid en billijkheid, en de bewijslast ligt bij de bank. Elke bank heeft daarnaast een eigen coulancebeleid, volgens veiligbankieren.nl.

De banken verwachten wel dat je je aan de vijf uniforme veiligheidsregels houdt: houd je beveiligingscodes geheim, laat je bankpas nooit door een ander gebruiken, beveilig de apparatuur waarmee je bankiert, controleer je rekening (bij digitale rekeninginformatie minstens elke twee weken) en meld incidenten direct aan je bank.

Zelf overgemaakt aan een oplichter?

Dat is iets anders dan een niet-toegestane betaling. Volgens veiligbankieren.nl krijg je in principe niets terug als je het bedrag zelf hebt overgemaakt. De uitzondering is bankhelpdeskfraude, waarbij een crimineel zich voordeed als medewerker van je eigen bank: dan vergoeden banken de schade vaak uit coulance, zegt DNB. In 2025 werd iets meer dan 45 procent van de schade door bankhelpdeskfraude bij particulieren vergoed, meldt de Nederlandse Vereniging van Banken. Voorwaarden zijn onder meer dat je meewerkt aan het onderzoek, aangifte hebt gedaan, door 'je eigen bank' bent gebeld en niet eerder een vergoeding hebt gekregen. Negeer je specifieke waarschuwingen van de bank bij een overboeking, dan kan dat een reden zijn om niet te vergoeden. Nieuwe Europese regels (PSR/PSD3) zullen banken volgens DNB onder voorwaarden verplichten deze schade te vergoeden.

3. Als je bank weigert

1. Dien eerst een klacht in bij je bank, via de interne klachtenprocedure.
2. Reageert de bank niet binnen 8 weken, of ben je het niet eens met haar definitieve standpunt, dan kun je naar Kifid, het klachteninstituut voor de financiële sector. Dien je klacht in binnen 3 maanden na het definitieve standpunt van de bank, of binnen 1 jaar nadat je de klacht voor het eerst bij de bank hebt ingediend. De bank moet bij Kifid zijn aangesloten; dat controleer je in het dienstverlenersregister.
3. Als consument dien je je klacht gratis in en ook de behandeling door de Geschillencommissie is gratis. De uitspraak volgt meestal als bindend advies.

Zo voorkom je kaartfraude

• Tik de pincode van je betaalpas nooit in op een website of telefoon, alleen op een betaalautomaat, een geldautomaat of het inlogapparaatje van je bank.
• Geef je pincode nooit aan een ander, ook niet aan je bank of de politie. Je bank vraagt nooit om je pas op te sturen of af te geven; een oude pas knip je in de lengte door, dwars door de chip.
• Leen je pinpas en pincode nooit uit: wie ze afgeeft aan iemand die er pinpasfraude mee pleegt, is volgens de politie zelf ook schuldig.
• Scherm het toetsenbord af met je hand, laat je bij het pinnen niet afleiden en gebruik geen automaat die er afwijkend uitziet.
• Houd je creditcard en bankpas gescheiden van de bijbehorende gegevens.

Eerst blokkeren, dan melden, dan aangifte. En je pincode tik je nooit in op een website, voor niemand.