Oszustwo kartą i nieautoryzowana transakcja: co zrobić i kiedy bank musi oddać pieniądze
Obciążenie, którego nie rozpoznajesz, zgubiona karta albo dane wpisane na fałszywej stronie: jak zablokować kartę, co mówi ustawa o zwrocie pieniędzy, kiedy odpowiadasz za stratę i co zrobić, gdy bank odmawia.
W skrócie
Przy oszustwie kartą od razu zablokuj kartę w aplikacji lub na infolinii banku i zgłoś każdą nieautoryzowaną transakcję. Według ustawy o usługach płatniczych bank musi oddać pieniądze najpóźniej do końca następnego dnia roboczego po zgłoszeniu, chyba że ma udokumentowane podejrzenie oszustwa z Twojej strony i zawiadomi organy ścigania. Na zgłoszenie masz maksymalnie 13 miesięcy, ale rób to niezwłocznie. Zgłoś też sprawę na policji.
Oszustwo kartą to najczęściej nieautoryzowana transakcja, czyli płatność, na którą nie wyraziłeś zgody: zakup kartą, przelew albo wypłata z bankomatu, o których nie wiedziałeś. Rzecznik Finansowy przypomina, że co do zasady odpowiada za nią bank. Dane karty przestępcy zdobywają najczęściej przez fałszywe bramki płatności: rzekome dopłaty do paczek, „kupujących” z OLX i Vinted, fałszywe sklepy albo telefony od „pracownika banku”. W NGate, najgroźniejszej kampanii mobilnej 2025 roku według CERT Polska, ofiara sama przykładała kartę do telefonu i wpisywała PIN, a przestępca wypłacał gotówkę z bankomatu.
Pierwsze kroki
- Zablokuj kartę w aplikacji banku lub przez infolinię. Ustawa zobowiązuje Cię do niezwłocznego zgłoszenia utraty, kradzieży lub nieuprawnionego użycia karty, a bank do zapewnienia możliwości bezpłatnego zgłoszenia w każdej chwili.
- Zamów nową kartę z nowym numerem: dane nadrukowane na starej mogą posłużyć do kolejnych płatności.
- Przejrzyj historię transakcji, także operacje na kilka złotych. Przestępcy często najpierw testują kartę niewielką płatnością.
- Zgłoś bankowi każdą nieautoryzowaną transakcję, najlepiej przez aplikację lub oficjalną infolinię.
- Zmień dane logowania do bankowości, jeśli mogły trafić do oszustów.
- Zgłoś sprawę na policji i weź zaświadczenie, a stronę lub wiadomość oszustów zgłoś na incydent.cert.pl.
Co mówi ustawa o usługach płatniczych
| Sytuacja | Co mówi ustawa |
|---|---|
| Zgłosiłeś nieautoryzowaną transakcję | Bank zwraca kwotę niezwłocznie, najpóźniej do końca dnia roboczego następującego po zgłoszeniu (art. 46 ust. 1). Wyjątek: udokumentowane podejrzenie oszustwa z Twojej strony, o którym bank pisemnie informuje organy ścigania. |
| Termin na zgłoszenie | Niezwłocznie po zauważeniu; po 13 miesiącach od obciążenia rachunku roszczenia wygasają (art. 44). |
| Karta zgubiona, skradziona lub przywłaszczona | Odpowiadasz do równowartości 50 euro (art. 46 ust. 2), chyba że nie mogłeś zauważyć utraty przed transakcją. |
| Transakcje po zgłoszeniu utraty karty | Nie odpowiadasz, chyba że doprowadziłeś do nich umyślnie (art. 46 ust. 4). |
| Bank nie wymagał silnego uwierzytelnienia | Nie odpowiadasz, chyba że działałeś umyślnie (art. 46 ust. 4a). |
| Działałeś umyślnie albo z rażącym niedbalstwem | Odpowiadasz w pełnej wysokości (art. 46 ust. 3). |
To bank musi udowodnić, że transakcja była autoryzowana i prawidłowo zapisana; samo wykazanie zarejestrowanego użycia karty nie wystarcza ani do udowodnienia autoryzacji, ani Twojego rażącego niedbalstwa (art. 45). UOKiK podkreśla, że autoryzacja i uwierzytelnienie to nie to samo: poprawne użycie karty, wpisanie kodu czy zatwierdzenie w aplikacji nie dowodzi samo w sobie, że świadomie zgodziłeś się na transakcję. Zwrot pieniędzy nie zamyka jednak sprawy: jeśli bank później wykaże umyślność lub rażące niedbalstwo, może domagać się oddania kwoty.
We wrześniu 2026 roku Prezes UOKiK wydał decyzje zobowiązujące wobec Alior Banku, mBanku, BNP Paribas i Banku Millennium. Banki te zmienią praktyki i ponownie rozpatrzą wcześniej odrzucone zgłoszenia klientów; kolejnych 10 postępowań wobec banków trwa.
Bank odmawia? Reklamacja i Rzecznik Finansowy
- Złóż reklamację. Bank ma na odpowiedź 15 dni roboczych, a w szczególnie skomplikowanych przypadkach najwyżej 35 dni roboczych; musi wtedy wyjaśnić, dlaczego potrzebuje więcej czasu. Jeśli spóźni się z odpowiedzią, powinien uznać reklamację.
- Gdy reklamacja zostanie odrzucona, możesz zwrócić się do Rzecznika Finansowego (rf.gov.pl) o bezpłatne postępowanie interwencyjne.
- Nie zakładaj z góry, że to Twoja wina. W wyrokach przywoływanych przez Rzecznika Finansowego sądy uznawały, że ujawnienie danych w wyniku podstępu oszustów nie zawsze jest rażącym niedbalstwem, a Sąd Okręgowy w Warszawie nie uznał za rażąco niedbałe nawet zainstalowania aplikacji do zdalnej obsługi urządzenia, gdy było ono elementem przestępstwa (wyrok z 17.04.2023, XXV C 324/22).
Zakup w fałszywym sklepie to inna sytuacja
Jeśli sam zapłaciłeś oszustowi, np. w fałszywym sklepie, transakcję zatwierdziłeś Ty. CERT Polska wskazuje wtedy procedurę chargeback: przy płatności kartą debetową lub kredytową możesz ubiegać się przez bank o zwrot pieniędzy, gdy towar nie dotrze lub jest niezgodny z opisem. Obowiązują przy tym określone warunki i terminy, więc zapytaj o nie w swoim banku i złóż reklamację transakcji jak najszybciej.
Jak chronić kartę
- Przed zatwierdzeniem kodem z SMS-a lub w aplikacji przeczytaj rodzaj operacji, odbiorcę i kwotę.
- Nie podawaj nikomu PIN-u, numeru karty z kodem CVV ani kodów autoryzacyjnych. Przedstawiciele banku nigdy nie poproszą o PIN.
- Kodem BLIK nie da się odebrać przelewu: jeśli ktoś o niego prosi, chce nim zapłacić albo wypłacić Twoje pieniądze.
- Nie przykładaj karty do telefonu na prośbę aplikacji i nie instaluj aplikacji bankowych spoza oficjalnego sklepu.
- Gdy dzwoni „bank” z informacją o zagrożeniu, rozłącz się i oddzwoń na numer z oficjalnej strony banku.
- Przelew od obcej osoby „przez pomyłkę” z prośbą o zwrot na inne konto lub przez BLIK zgłoś bankowi, zamiast odsyłać pieniądze.
Zablokuj, zgłoś, żądaj zwrotu. A SMS z kodem przeczytaj w całości, zanim go przepiszesz.
Źródła · sprawdzone 22 października 2026
- Sejm RP (Dziennik Ustaw) — Ustawa o usługach płatniczych, tekst jednolity, Dz.U. 2026 poz. 623 (PDF)
- Rzecznik Finansowy — Nieautoryzowane transakcje: co zrobić, by odzyskać utracone pieniądze? (webinarium 7.12.2023, PDF)
- UOKiK — Unauthorised payment transactions: four banks change their practices following decisions by the President of UOKiK (10.09.2026, po angielsku)
- CERT Polska (baza wiedzy) — Co zrobić w przypadku wycieku danych? Praktyczny poradnik krok po kroku (aktualizacja 2.09.2026)
- CERT Polska — Bezpieczne zakupy w internecie: fałszywe sklepy
- CERT Polska — Analiza kampanii złośliwego oprogramowania NGate (NFC relay) (3.11.2025)
- CERT Polska — (Nie)bezpieczne płatności
- CERT Polska (baza wiedzy) — Phishing: jak rozpoznać oszustwo i nie dać się nabrać (aktualizacja 2.09.2026)
- CERT Polska — Podsumowanie miesiąca nr 9/2026 (PDF)
- Ministerstwo Cyfryzacji — Phishing i fałszywe inwestycje: sprawdź, jak nie dać się oszukać (10.02.2026)
- CBZC — Zgłoś cyberoszustwo
Redakcja PrivacyTechReview
Redakcja
Nasza redakcja analizuje oprogramowanie zabezpieczające dla konsumentów na podstawie informacji producentów i raportów niezależnych laboratoriów testowych.