Datalek: wat moet je doen? De juiste stappen, in de goede volgorde

Een melding over een datalek is op zich geen noodgeval: het gaat erom dat je snel handelt, in verhouding tot wat er is gelekt. De Fraudehelpdesk ziet dat oplichters vermoedelijk gegevens uit datalekken gebruiken om geloofwaardiger over te komen.

Wat doe je meteen?

1. Wijzig direct de wachtwoorden die mogelijk zijn gelekt, zoals de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) adviseert, en ook overal waar je hetzelfde wachtwoord gebruikt.
2. Zet meerfactorauthenticatie, oftewel inloggen in twee stappen, aan waar dat kan.
3. Controleer regelmatig je bankafschriften. Zie je een onbekende incasso, dan kun je die volgens de AP tot 13 maanden terugdraaien; binnen 8 weken kan dat zonder voorwaarden.

Goed om te weten: volgens de AP kan een crimineel met alleen je IBAN niet inloggen op je bankrekening.

In de weken daarna

Gestolen gegevens maken phishing geloofwaardiger: een bericht dat je naam, adres of bank kent. Neem altijd de tijd om zelf te controleren, vooral als je onder druk wordt gezet.

Wat als iemand je identiteit gebruikt?

• Is je identiteitsbewijs gestolen of gelekt, meld dat dan bij je gemeente. Een nieuw BSN krijg je volgens de AP niet.
• Het Centraal Meldpunt Identiteitsfraude (CMI) van de overheid helpt slachtoffers de gevolgen van identiteitsfraude op te lossen.
• Bekijk je registratie bij het BKR: je kredietoverzicht online bekijken is gratis. Zo zie je of er leningen op je naam staan die je niet hebt afgesloten. Het BKR stuurt nooit e-mails over een betalingsachterstand.

Nederland heeft geen "kredietbevriezing" zoals in de Verenigde Staten: wat telt is snel handelen, inloggen in twee stappen en je gegevens bij het BKR controleren.

Na een datalek is het doel geen nul risico, dat bestaat niet: het doel is de deur die openstond snel te sluiten, zonder in paniek te raken.