Nep-sms herkennen: valse berichten van PostNL, de Belastingdienst, het CJIB of je bank

Nepberichten werken omdat ze lijken op wat we elke dag krijgen: een pakketje, een teruggave, een melding van de bank. De valkuil is de link: die leidt naar een overtuigende kopie van een echte website die om een klein bedrag, je kaartgegevens of je inloggegevens vraagt. De Fraudehelpdesk kreeg in 2025 ruim 100.000 meldingen, meer dan 60 procent meer dan in 2024, en in de eerste helft van 2026 vervijfvoudigde het aantal meldingen van phishing.

Let op: phishing komt niet alleen per sms. In de eerste helft van 2026 noemde 59 procent van de meldingen bij de Fraudehelpdesk e-mail als kanaal, en phishing via WhatsApp nam licht toe. Volgens de Fraudehelpdesk gebruiken oplichters vermoedelijk gegevens uit datalekken om geloofwaardiger over te komen.

Wat echte organisaties wel en niet doen

• De Belastingdienst stuurt nooit directe betaalverzoeken en vraagt je nooit in een sms om via een link geld over te maken.
• DigiD stuurt nooit berichten met een link of QR-code, en medewerkers van DigiD vragen nooit om je inloggegevens.
• Het CJIB mailt, sms't of appt nooit over een boete, aanmaning of betalingsachterstand; je boetes bekijk je in MijnCJIB met DigiD.
• PostNL vraagt je nooit per e-mail of sms naar persoonlijke gegevens; douanekosten betaal je alleen via de track & trace, nooit via een directe betaallink.
• DPD stuurt nooit zomaar sms'jes met een betaalverzoek; DHL vraagt per e-mail of sms alleen om douanerechten en belastingen.
• Je bank vraagt nooit aan de telefoon of in een tekstbericht om geld over te maken naar andere rekeningen, ook niet in noodgevallen, en stuurt nooit iemand langs om je bankpas op te halen.

Pas op voor bankhelpdeskfraude

Oplichters kunnen het nummer van je bank vervalsen (spoofing). De politie adviseert: bel het nummer niet direct terug, maar zoek zelf het juiste telefoonnummer van je bank op. Veel banken hebben een controle in de app: ABN AMRO heeft "Gesprek Check", ING "Belt ING? Check het gesprek!" en Rabobank "Controleer je gesprek". Staat er een "bankmedewerker" aan de deur, bel dan 112.

Zo controleer je zonder te klikken

1. Vertraag, zoals de Fraudehelpdesk adviseert: klik niet op de link, reageer niet en bel het nummer in het bericht niet.
2. Vraag en verifieer: open zelf de app of website van de organisatie (je bank, de Belastingdienst, MijnCJIB, de vervoerder) en kijk of daar hetzelfde bericht staat.
3. Voor een pakket: gebruik de track & trace op de website van de vervoerder, of vraag de afzender of hij echt iets heeft gestuurd.
4. Twijfel je, bel de organisatie dan op een nummer dat je zelf opzoekt, bijvoorbeeld het nummer op de achterkant van je bankpas.

Waar je het meldt

• Valse e-mails stuur je als bijlage door naar [email protected]; sms'jes en WhatsApp-berichten meld je via het meldformulier van de Fraudehelpdesk.
• Valse berichten namens de Belastingdienst kun je doorsturen naar [email protected], namens DigiD naar [email protected] en namens PostNL naar [email protected].
• In België stuur je verdachte berichten door naar [email protected]; oplichting meld je bij ConsumerConnect van de FOD Economie.
• Verwijder het bericht daarna.

Als je hebt geklikt, betaald of gegevens hebt gegeven

1. Bel meteen je bank, op het nummer dat je zelf opzoekt, om je pas te blokkeren en verdachte betalingen te stoppen. In België bel je Card Stop op 078 170 170.
2. Verander de wachtwoorden die je op de nepsite hebt ingevuld, en overal waar je hetzelfde wachtwoord gebruikt, en zet inloggen in twee stappen aan.
3. Laat je computer, tablet of telefoon controleren op schadelijke software, zoals de politie adviseert.
4. Doe aangifte. Online kan dat voorlopig alleen bij phishing van je bankgegevens en bij betaalverzoek- of Tikkiefraude; andere phishing meld je bij een politiebureau (0900-8844).
5. Wantrouw een volgend telefoontje van een "bankmedewerker" of "fraudeafdeling": dat is vaak deel twee van dezelfde oplichting.

Helpt een virusscanner?

Deels. PostNL raadt aan je computer of telefoon na een klik meteen met een virusscanner te controleren, en de Belastingdienst adviseert het antivirusprogramma en de firewall van je computer of telefoon actueel te houden. Op de telefoon voegen diverse pakketten een controle van links en sms'jes toe: een nuttig vangnet, vooral voor familieleden die minder handig zijn. Maar niets vervangt de gewoonte om het eerst in de officiële app of op de officiële website te controleren.

Het bericht is niet de oplichting. De link wel. Ga altijd zelf naar de echte website.