Fałszywa faktura od Nortona lub McAfee: jak rozpoznać oszustwo „na odnowienie”

Scenariusz jest znany: e-mail, SMS lub wiadomość zapowiada odnowienie subskrypcji antywirusa, często w imieniu Nortona lub McAfee, na wysoką kwotę, z numerem telefonu, pod który trzeba zadzwonić „w ciągu 24 godzin”, żeby anulować płatność. Wiadomość nie pochodzi od producenta: numer prowadzi prosto do oszustów. Amerykańska FTC opisuje dokładnie ten schemat, a marki antywirusów są wśród najczęściej wykorzystywanych nazw. CERT Polska opisuje w raporcie za 2025 rok ten sam mechanizm w kampaniach podszywających się pod serwisy gov.pl: wiadomość ma skłonić do telefonu, a rozmówca namawia do instalacji programu do zdalnego dostępu, który pozwala wykonywać przelewy z konta ofiary.

Jak działa to oszustwo?

1. Dostajesz „fakturę” lub „potwierdzenie płatności” za odnowienie, którego się nie spodziewasz, prawie zawsze na wysoką kwotę.
2. Żeby to wyjaśnić, dzwonisz pod podany numer.
3. Fałszywy „konsultant” proponuje zwrot pieniędzy i prosi o zdalny dostęp do komputera albo odsyła na fałszywą stronę, na której trzeba podać dane.
4. Potem twierdzi, że zwrot był za wysoki, i naciska, żeby „oddać różnicę” przelewem, kodem BLIK, kartą podarunkową albo w kryptowalucie: takich płatności nie da się łatwo cofnąć.

Jakie są sygnały ostrzegawcze?

• Bardzo krótki termin i numer telefonu w samej wiadomości.
• Prośba o zainstalowanie programu do zdalnego dostępu: pracownicy banku nigdy nie przejmują kontroli nad komputerem klienta, przypomina CERT Polska, a poważny producent też nie poprosi o to w rozmowie, której to nie Ty zaczynasz.
• Prośba o „zwrot nadpłaty” albo o płatność kartą podarunkową, kodem BLIK lub w kryptowalucie.
• Nadawca spoza domeny producenta albo faktura za produkt, którego w ogóle nie używasz.
• Załącznik z „fakturą”: CERT Polska ostrzega, że załącznik opisany jako faktura, potwierdzenie zamówienia lub pismo z urzędu może zawierać złośliwy program.
• Okienko w przeglądarce, które twierdzi, że urządzenie jest zainfekowane, i każe coś pobrać lub zadzwonić pod numer. CERT Polska ostrzega: jeśli strona, SMS lub wyskakujące okienko nakłania do pobrania „aktualizacji”, nie instaluj jej.

Jak to sprawdzić bez ryzyka?

• Nie dzwoń pod podany numer i nie klikaj w żaden link z wiadomości.
• Jeśli masz konto u producenta, wpisz samodzielnie adres jego oficjalnej strony i zaloguj się, żeby sprawdzić swoje subskrypcje.
• Sprawdź bezpośrednio historię karty i konta: prawdziwe obciążenie będzie tam widoczne, fałszywa faktura zwykle nie.
• Podejrzany e-mail możesz zgłosić CERT Polska przez formularz na incydent.cert.pl, a podejrzanego SMS-⁠a przesłać na numer 8080.

Co zrobić po rozmowie, płatności lub udostępnieniu komputera?

1. Skontaktuj się z bankiem oficjalnym kanałem, zastrzeż kartę, jeśli jej dane trafiły do oszustów, i zgłoś transakcje, których nie autoryzujesz.
2. Zmień hasła, zaczynając od poczty i banku, najlepiej na innym urządzeniu, i włącz weryfikację dwuetapową.
3. Jeśli ktoś miał dostęp do komputera, odinstaluj program do zdalnego dostępu, zaktualizuj antywirusa i wykonaj pełne skanowanie.
4. Zachowaj dowody i zgłoś sprawę na policji lub w prokuraturze.

Mail o odnowieniu to jeszcze nie oszustwo. Oszustwem jest numer telefonu w środku.